Güvercinlerde Yavru Verimi
Kümesimizdeki güvercinlerimizin arzuladigimiz yöndeki özelliklerini gelistirebilmek icin, yani en iyilerini seçip, en iyilerinden yavrular elde etmek icin yavru veriminin bol olmasi gerekir. Yavru verimi denilince yilda çift basina yeme düşürdüğümüz yavru sayisi kastedilmektedir. Eger bir üretim sezonunda cift basina ortalama yavru sayimiz 6 değilse kümesinizde bir problem var demektir. Üretim sezonu şubat ile temmuz aylari arasidir. Subat ortasinda ciftlestirme, şubat sonu yumurtlama, mart ortasi yavrularin cikisi, nisan ortasi yeme düşmeleri ve asagi yukari her ay bir cift yavrudan temmuz ortasina kadar eder dört cift yavru. Elbetteki her çiftten sekiz yavru elde etmek mümkün değil. Dolayisiyla çift basina ortalama üç çift yavru diyoruz.
Düşük yavru veriminin çeşitli nedenleri olabilir. Öncelikle en iyi sayida yavruya ulaşabilmek için önkoşullar neler onlara bir göz atalım.
1. Kuslara (ana, baba) bağlı nedenler:
a- Ana babaya bagli nedenlerin en basinda sağlık gelmektedir. Ancak saglikli kuşlardan saglikli ve yeterli sayıda yavru elde edilebilir. Disi kusun cinsiyet organlari onun yumurtlamasi icin gerekli işleyişe sahip olmalidir. Ayni zamanda erkegin cinsiyet organlari da yumurtayi dölleme yeteneginde olmalidir. Saglik ile ilgili konulari baska bir yazimda detayli olarak isleyecegim.
b- Ana ve baba yumurtlama gerçekleştikten sonra onların üzerinde yatarak ve gerektiğinde onlari çevirerek, bu yumurtalardan yavru cikmasi icin gerekli davranislari gösterme yeteneginde olmalilar.
c- Bildiğimiz gibi yavrular ciktiktan sonra ilk günlerde kursak sütü ile beslenirler. İste yine ana ve babanin süt salgılama yetenekleri yerinde olmalidir. Kursak sütü salgisi kus yaşlandikça geriler. Dolayisiyla esler seçilirken yasli kuşlara genc eslerin verilmesine dikkat edilmelidir. Cift, yavrularına düşkün olmali yani yavruya bakma özellikleri güçlü olmalidir.
2. Çevreye bağlı nedenler:
a- Çevreye bagli nedenlerin başında beslenme gelmektedir. Üretim sezonu dışında özellikle dişilerin yağlanmamasina dikkat edilmelidir. Bu nedenle kisin mümkünse agirlikli olarak arpa verilmelidir. Yemleme bir kez yapilmali ve kuşlarin yiyebildikleri kadar arpa verilmelidir. Eger buğday veriliyorsa miktarini dörtte bir oraninda azaltınız. Özellikle soğuk günlerde veya uzunca ucuslar sonrasinda yemlerine bir miktar misir katiniz yada normalde verdiginiz yemden biraz fazlasını veriniz. Kuşlarınızı çiftlestirmeden bir hafta önce, onlarin eni konu kızmalarını sağlamak için yemlerine fig, kirik bakla, burçak ve yemlik bezelye gibi proteinli daneler katiniz ya da dörtte bir oraninda pilic besi yemi veriniz. Yumurtlama sonrasinda bu tip yemlemeye devam ediniz. Yavrular 7-10 günlük olduktan sonra yemdeki proteinli dane oranini yada pilic besi yemini arttırınız. Yem yanisira temiz ve berrak suda çok önemlidir. Mümkünse kümeste hergün taze su bulundurulmalidir.
b- En az besleme kadar kümesin havalanmasi ve güneş olmasi da önemlidir. Hayvanların gübresinden dolayi kapali kümeslerde amonyak orani cok cabuk yükselir. Amonyak, özellikle nemli bölgelerde daha da büyük bir sorundur. Kuşlarımızın üşümesinden korkmayalim. Kümeslerimizi elimizden geldigince iyi havalandiralim. Nem ve kötü hava soguga nazaran kuşlarımızın daha büyük düşmanlarıdırlar. Kümesimizde büyük havalandirma açıklıklarının olmasi ve özellikle iyi havalarda bunlarin açılmaları çok önemlidir. Diğer zamanlarda da rüzgardan korumak yeterlidir. Kümesin havasinin kötü olmasinin diger bir nedeni de kümesin hayvan sayisina göre kücük olmasidir. Sevgili yetistiriciler, hayvan sayinizi kümesinize göre ayarlayiniz. Önemli olan kuslarimizin sayica fazla olmalari degil, kaliteli ve saglikli olmalaridir.
c- Yuvaliklar mümkün oldugunca büyük olmalidir. Yuvalıklar, yetistirdigimiz kuslarimizin büyüklüklerine bagli olarak en az 50 cm genisliginde, 40 cm derinliginde ve 30 cm yüksekliginde olmalidir.Yuvaligin icerisine ya tahtadan yada piyasada satilan yuvarlak plastik folluklardan koyunuz. Bunlar yavrularin temiz kalmasini, dolayisiyla kolay kolay hastalanmamasini saglar.
Sevgili güvercin severler, gördügünüz gibi basarili bir kümes yönetimine giden yol kolay degil. Elbetteki yukarida size önerdiklerimizi yapmak zorunda degilsiniz. Dedigim gibi bunlar öneri. Yavru veriminin nelere bagli oldugunu gördükten sonra eminim sizler de kendi kümesinizde düzeltmeniz gereken problemleri, bizim de önerilerimizi dikkate alarak kendi yöntemlerinize göre cözeceksinizdir.
Doç. Dr. Türker Savaş